Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός αποτελεσματικού εκπαιδευτικού;

Ο ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΑΣ ΓΡΑΦΕΙ:

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ TA ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τα χαρακτηριστικά ενός ικανού εκπαιδευτικού σχετίζονται με πολλούς παράγοντες όπως οι γνώσεις, οι στάσεις, ο ζήλος, οι διδακτικές αρχές και μέθόδοι, ο τρόπος διδακτικής, η λεκτική ή μή λεκτική του συμπεριφορά, η ικανότητά του να δημιουργεί ευνοικό κλίμα και να προκαλεί το ενδιαφέρον των μαθητών του. Σε ένα σχολείο με δομές που προάγουν τη γνώση και εμπνέουν εκπαιδευτές και εκπαιδευόμενους για την επίτευξη ενός κοινού οράματος, τότε ο εκπαιδευτικός κάνει τη διαφορά και συμβάλλει στην πρόοδο των μαθητών του.
Η αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού συνοψίζεται στα εξής

ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Οργανώνει το μάθημα του με τρόπο κατανοητό που συμβάλλει στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας και επιπλέον προσαρμόζεται στο επίπεδο των μαθητών του. Η διδασκαλία του χαρακτηρίζεται από οργάνωση και σαφήνεια, καλό σχεδιασμό και συνοχή του μαθήματος. Πιο συγκεκριμένα αποφεύγονται κοινότυπες εκφράσεις, ο εκπαιδευτικός συνδέει την προηγούμενη γνώση με την καινούργια, δίνει πολλά παραδείγματα(μέσα από την εμπειρία της καθημερινής ζωής των μαθητών) με στόχο να τους βοηθήσει στην κατανόηση όσων διδάσκονται, δίνει μια περίληψη των όσων θα ειπωθούν, χωρίζει το υλικό σε διακριτά σημεία που συνδέονται μεταξύ τους, διευκρινίζει και επεξηγεί πολλές φορές με την βοήθεια εποπτικών μέσων(χάρτες,κάρτες,διαγράμματα κ.α) και επιπλέον κάνει συχνές επαναλήψεις και ανακεφαλαιώσεις. Ο εκπαιδευτικός διαχειρίζεται με αυτό τον τρόπο την τάξη του δίνοντας έφεση στη μάθηση, την λεπτομέρεια, ανταποκρινόμενος έτσι στους μαθητές του σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Οι μαθητές με εκπαιδευτικούς που οργανώνουν την διδασκαλία με σαφήνεια τείνουν να δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την μάθηση, εν αντιθέσει με τους ασαφείς και ανοργάνωτους εκπαιδευτικούς-ακόμα και αν είναι φορείς πλούτου γνώσεων.

ΕΥΝΟΙΚΟ ΚΛΙΜΑ
Δημιουργεί ευνοικό κλίμα μάθησης μέσα από την δημιουργία διαπροσωπικών σχέσεων με του μαθητές του, οι οποίες διέπονται από αγάπη και ενθουσιασμό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αμοιβαία συμμετοχή εκπαιδευτικών και εκπαιδευομένων στη διαδικασία της διδασκαλίας, μέσω του ενθουσιασμού του εκπαιδευτικού που μεταδίδεται στους μαθητές του. Οι καλές διαπροσωπικές σχέσεις, η διατήρηση οπτικής επαφής με τους μαθητές, η έμφαση που δίνεται με την κατάλληλη ένταση και το ρυθμό της φωνής του εκπαιδευτικού, το επικοινωνιακό κλίμα, η επισήμανση της σπουδαιότητας του μαθήματος και το ενδιαφέρον για τους άλλους ευνοεί ένα πνεύμα συλλογικότητας της διδασκαλίας. Η αίσθηση του χιούμορ πολλές φορές συμβάλλει στην δημιουργία θετικού κλίματος, μεταδίδει αισθήματα συγκίνησης, κεντρίζει το ενδιαφέρον και τέλος αποτελεί μέσο αντιμετώπισης των δυσκολιών κατά την μαθησιακή διαδικασία.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΓΝΩΣΕΩΝ
Χρησιμοποιεί τις γνώσεις του για την επίτευξη ενός καλύτερου μαθησιακού αποτελέσματος και ενισχύει την κατανόηση του γνωστικού αντικειμένου, και όχι μόνο την απομνημόνευση. Οι συγκεκριμένοι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζουν ευκολότερα τις δυσκολίες των μαθητών τους, οργανώνουν καλύτερα τη διδασκαλία, παρουσιάζουν ευκολότερα την διδακτέα ύλη και σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες όπως- οι ικανότητες των μαθητών, ο χρόνος διδασκαλίας που έχουν στη διάθεσή τους, η θέληση των μαθητών να ασχοληθούν και να εμπλακούν στην μαθησιακή διαδικασία- επιτυγχάνουν καλύτερα μαθησιακά αποτελέσματα. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να επισημανθεί ότι ο εκπαιδευτικός δεν είναι παντογνώστης και η γνώση που αποκτά μέσα από την εμπειρία, τον ζήλο και το ”μεράκι”για δουλειά αποτελούν κομβικά στοιχεία μιας επιτυχημένης διδασκαλίας.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΡΟΝΟΥ
Διαχειρίζεται αποτελεσματικά τον χρόνο κατά την διάρκεια της διδασκαλίας, κάτι που συμβάλλει στην καλύτερη επίδοση των μαθητών του. Αυτό εξαρτάται1) από τις ικανότητες των μαθητών οι οποίες καθορίζουν την ποσότητα χρόνου που απαιτείται προκειμένου να μάθουν κάτι,2) από τον χρόνο που διατίθεται από τον εκπαιδευτικό για την διδασκαλία κάποιου γνωστικού αντικειμένου,3) από τον χρόνο που διαθέτει ατομικά κάθε μαθητής για να μάθει κάτι,4) από την ποιότητα της διδασκαλίας, καθώς όσο πιο κατανοητή είναι τόσο πιο λίγος χρόνος απαιτείται για την κατάκτηση της μάθησης. Παρατηρείται επιπλέον ότι σε τάξεις που ο χρόνος δεν παρεμποδίζεται από μή διδακτικές δραστηριότητες όπως, συζητήσεις εκτός μαθήματος, επιβολή σχολικής πειθαρχίας, φασαρία και απρόοπτα περιστατικά, τότε τα αποτελέσματα είναι ικανοποιητικά.
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ
Διαχειρίζεται την σχολική τάξη και αντιμετωπίζει τις δυσκολίες που προκύπτουν με τις κατάλληλες πρακτικές όπως, με το να αποτρέπει συγκρούσεις μέσα στη τάξη, να διατηρεί ακμαίο το ενδιαφέρον των μαθητών για το αντικείμενο διδασκαλίας, να εξασφαλίζει την ομαλή μετάβαση από την μία διδακτική ενότητα στην άλλη, να χρησιμοποιεί θετικές προτροπές προς επίτευξη της συμμόρφωσης και πειθαρχίας των μαθητών, με το να εμμένει προσηλωμένος και αποφασισμένος ότι θα παράσχει στους μαθητές οποιαδήποτε βοήθεια του ζητηθεί, ενώ παράλληλα αποφεύγει την οποιαδήποτε μείωση ενός μαθητή. Ο αποτελεσματικός εκπαιδευτικός γενικά έχει την τάση να προσπαθεί να εξασφαλίσει κοινωνική συνοχή και ευνοικό κλίμα μάθησης στην τάξη.
ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ
Θέτει τις κατάλληλες ερωτήσεις επηρεάζοντας έτσι την αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας. Το διάστημα που μεσολαβεί/η αναμονή από την ερώτηση του εκπαιδευτικού έως την απάντηση που θα δοθεί από τον μαθητή είναι πολύτιμο. Η αναμονή καλό είναι να συνοδεύεται από θετικές προτροπές, θετικές ενθαρρύνσεις υποβοηθώντας έτσι την διαδικασία της μάθησης. Οι ερωτήσεις πρέπει να γίνονται σε συνάρτηση με τον χρόνο που απαιτείται για να απαντηθούν,(π.χ λίγες ερωτήσεις σε λίγο χρόνο και πολλές ερωτήσεις σε πολύ χρόνο)και βάσει του επίπεδου των μαθητών και του χρόνου που απαιτείται για να μάθουν κάτι. Οι ερωτήσεις σε κάθε περίπτωση πρέπει να είναι πρωτότυπες και να αποφεύγονται παρόμοιες ερωτήσεις χωρίς λόγο, εκτός και αν γίνονται για λόγους έμφασης. Η πρωτοτυπία έγκειται στο ότι οι ερωτήσεις καλύπτουν όλη την ύλη και όλους τους μαθητές και όχι μόνο λίγους, ενώ πρέπει να ακολουθούνται από την κατάλληλη αιτιολόγηση εκ μέρους των μαθητών, δίνοντας έτσι στον εκπαιδευτικό τον απαιτούμενο χρόνο για να εξακριβώσει τυχόν ελλείψεις και αδυναμίες- κατά την διαδικασία απόκτησης γνώσης εκ μέρους των μαθητών.

ΘΕΤΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ
Επιδρά θετικά όταν μπορεί να προσαρμόζεται στις ανάγκες των μαθητών του, όταν κατανοεί την διαφορετικότητα του κάθε μαθητή, όταν κρίνει σωστά και αντικειμενικά, όταν διέπεται από ειλικρίνεια, ενθουσιασμό και προσωπική γοητεία. Ο εκπαιδευτικός ενδιαφέρεται κατά κύριο λόγο για τους μαθητές του, ενώ τους συμπεριφέρεται με σεβασμό, επιβραβεύει την επιτυχία και είναι ικανός να παίρνει κάθε φορά σωστές και συνετές αποφάσεις. Ο εκπαιδευτικός δείχνει έμπρακτα το ενδιαφέρον του, λύνει με κατανοητό τρόπο τις απορίες των μαθητών, ενισχύει την αυτοπεποίθησή τους και δείχνει οικειότητα με το να προσπαθεί να τους ακούσει και να τους βοηθήσει. Ο εκπαιδευτικός όταν κάνει τη μάθηση ευχάριστη και όταν μεταδίδει αισθήματα συγκίνησης και διέγερσης του ενδιαφέροντος των μαθητών του για το αντικείμενο που διδάσκει- δηλαδή με το να προσπαθεί να τους πείσει ότι αυτό που διδάσκει αξίζει τον κόπο και τον χρόνο- τότε πετυχαίνει ακόμα καλύτερα μαθησιακά αποτελέσματα.
ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΦΟΣ
Ο εκπαιδευτικός πολλές φορές ακολουθεί διάφορους τύπους διδακτικού στύλ προκειμένου να αποσπάσει την προσοχή και συμμετοχή των μαθητών στην μαθησιακή διαδικασία, ανάλογα με τα διαφορετικά χαρακτηριστικά των μαθητών του. Άλλοτε καθοδηγεί τους μαθητές στη γνώση με τις κατάλληλες ερωτήσεις, άλλοτε αλληλεπιδρά με τους μαθητές σε ομαδικό πλαίσιο εργασίας, άλλοτε λειτουργεί ως παράδειγμα προς μίμηση υιοθετώντας καθοδηγητική συμπεριφορά βασιζόμενη στην εμπειρία του, ενώ τέλος μέσα από ένα πνεύμα διαλόγου ο εκπαιδευτικός γίνεται πιο ενεργός και καθοδηγεί τους μαθητές να βρούν μόνοι τους τις λύσεις στα ερωτήματα και προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Ο εκπαιδευτικός εφαρμόζει σε όλα τα παραπάνω την ειλικρίνεια, ηρεμία, συνέπεια και πρωτοτυπία. Η άνεση και η μή τυπικότητα του εκπαιδευτικού με τους μαθητές του- όπως εκδηλώνεται μέσα από τα αισθήματα φιλίας- σε συνδυασμό με την προσοχή και τον σεβασμό που απαιτεί αποτελούν στοιχεία μιας αποτελεσματικής διδασκαλίας. Οι κατάλληλες επεξηγήσεις που παρέχονται, τα ερεθίσματα για σκέψη και προβληματισμό, οι συνεχείς πληροφορίες και η ανατροφοδότηση των μαθητών- μέσα από τις διορθωτικές συμβουλές του εκπαιδευτικού- καθορίζουν την επιτυχή πορεία της διδασκαλίας. Προπύργιο όλων αυτών αποτελεί η ανάπτυξη διαλογικής σχέσης και αλληλεπίδρασης μεταξύ εκπαιδευτικών και εκπαιδευομένων, η οποία διευκολύνει την ανάπτυξη σκέψεων ενώ μέσω του κατάλληλου προγραμματισμού οι δραστηριότητες των μαθητών καθοδηγούνται βάσει ενός κοινού προγράμματος.
ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ο εκπαιδευτικός πολλές φορές μέσα από την μή λεκτική του συμπεριφορά προσπαθεί να ενθαρρύνει τους μαθητές του προς την επίτευξη ενός καλύτερου μαθησιακού αποτελέσματος. Ο εκπαιδευτικός μέσα από την οπτική επαφή με τους μαθητές δείχνει την αγάπη του, την υπομονετικότητά του και την διάθεση να ακούσει. Πολλές φορές η κατάλληλη έκφραση του προσώπου του φανερώνει αποδοχή και κατανόηση των αναγκών του κάθε μαθητή, ενώ η κινητικότητά του δίπλα στους μαθητές και ο τρόπος στάσης του προιδεάζουν θετικά τους μαθητές για την πιο ενεργή εμπλοκή τους στη μαθησιακή διαδικασία. Ο κατάλληλος χρωματισμός της φωνής του πολλές φορές χρησιμοποιείται για να δώσει έμφαση στα λεγόμενά του ή σαν μέσο κέντρισης του ενδιαφέροντος, ειδικά στην περίπτωση που το ενδιαφέρον έχει υποχωρήσει. Τέλος το χαμόγελο και το χιούμορ ως διαμορφωτικά στοιχεία ενός θετικού κλίματος αποτελούν τα καταληκτικά στοιχεία μια αποτελεσματικής διδασκαλίας. Εν κατακλείδι θα μπορούσαμε να πούμε ότι χαρακτηριστικά όπως η ειλικρίνεια, η εργατικότητα κ.α αποτελούν στοιχεία της προσωπικότητάς του κάθε εκπαιδευτικού, όμως πολλά άλλα χαρακτηριστικά μπορούν να καλλιεργηθούν μέσω της κατάλληλης εκπαίδευσης και άσκησης. Η ανάπτυξη των κατάλληλων δεξιοτήτων θα πρέπει να αποτελέσουν την προτεραιότητα όλων των ανθρώπων που ασχολούνται με την εκπαίδευση και θέλουν να καλυτερεύσουν τον τρόπο διδασκαλίας τους προς επίτευξη των στόχων και σκοπών της εκπαιδευτικής κοινότητας. ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΑΣ, φιλόλογος filologika-mathimata-online.blogspot.gr

Κακοί βαθμοί; Don’t panic!

Τι γίνεται όταν το παιδί μας φέρνει κακούς βαθμούς στο σπίτι; Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν πρέπει να μας πιάνει πανικός. Μπορεί ως γονείς να απογοητευόμαστε αλλά δεν ήρθε και το τέλος του κόσμου, ούτε για εμάς ούτε-κυρίως- για το παιδί μας. Σε αυτή την περίπτωση, λοιπόν, καλούμαστε να υπηρετήσουμε τη συμβουλή των μεγαλυτέρων μας ότι «οι βαθμοί δεν είναι το παν» γιατί αυτό είναι μια μεγάλη αλήθεια. Εκείνο που προέχει είναι αφενός να βοηθήσουμε το παιδί μας να καταγράψει καλύτερες επιδόσεις, αφετέρου να χτίσουμε την αυτοεκτίμησή του και να μην επιτρέψουμε σε μια παροδική αποτυχία να το καταβάλει.

10 συμβουλές για να ξεπεράσει το σκόπελο των βαθμών

1. Επαινέστε το παιδί σας. Δείτε προσεκτικά τους βαθμούς του και αναφερθείτε σε κάτι θετικό. Μπορεί για παράδειγμα το παιδί να είναι καλό στα καλλιτεχνικά ή η δασκάλα του να σημειώνει ότι προσπαθεί πολύ. Αυτό από μόνο του είναι κάτι αξιέπαινο.

2. Καθησυχάστε το παιδί σας ότι θα προσπαθήσετε μαζί ώστε να τα πάει καλύτερα σε τομείς που υστερεί. Βοηθήστε το ώστε να θέσει λογικούς στόχους για το μαθησιακό του μέλλον. Μπορεί εκείνο να υποσχεθεί γενικώς ότι θα διαβάζει περισσότερο, αλλά αυτό είναι κάπως αφηρημένο. Θα βοηθήσει περισσότερο, ενδεικτικά, αν θέσει ως στόχο να ανεβάσει το 13 που έχει στα Μαθηματικά στο 15.

3. Μιλήστε με τον καθηγητή. Μάθετε τι κρύβεται πίσω από τη χαμηλή βαθμολογία: το ότι δεν κάνει τις εργασίες για το σπίτι, δεν αποδίδει στα διαγωνίσματα ή ότι έχει κάποια κενά αντίληψης; Κι αυτό διότι ο προσδιορισμός του προβλήματος θα σας βοηθήσει να αναπτύξετε τις στρατηγικές εκείνες που θα το ξεπεράσουν.

4. Βοηθήστε το με το διάβασμα στο σπίτι. Δεν χρειάζεται να γίνεται τις ώρες που βολεύει εσάς, αλλά τις ώρες που βολεύει το παιδί σας. Ελέγξτε τις ασκήσεις και προσφέρετε τη βοήθειά σας σε θέματα που το δυσκολεύουν. Αν νιώθετε ότι δεν τα καταφέρνετε ζητήστε βοήθεια. Ενημερωθείτε για προγράμματα ενισχυτικής διδασκαλίας στο σχολείο ή για συμφέροντα-οικονομικά-ιδιαίτερα μαθήματα.

5. Μάθετε το στυλ μάθησης του παιδιού σας. Για παράδειγμα, έχει οπτική ή ακουστική μνήμη; Πόσες πληροφορίες μπορεί να συγκρατήσει; Χρησιμοποιήστε στρατηγικές που εστιάζουν στο προσωπικό στυλ μάθησης του παιδιού σας.

6. Δώστε του κίνητρο. Αξιοποιήστε ειδικά ενδιαφέροντα και «χτίστε» βήμα-βήμα την επιτυχία. Για παράδειγμα, αν το παιδί σας δυσκολεύεται στα Μαθηματικά, ένα ειδικό παιχνίδι στον υπολογιστή με μαθηματικές πράξεις μπορεί να το βοηθήσει και παράλληλα να το διασκεδάσει. Έξτρα tip: προτιμήστε αντί να το τιμωρήσετε για τη χαμηλή βαθμολογία, να το ανταμείψετε για μια καλή επίδοση.

7. Αποκλείστε μαθησιακές δυσκολίες. Για παράδειγμα, τα παιδιά με σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής μπορεί να εμφανίσουν και μαθησιακές δυσκολίες. Αν, λοιπόν, το παιδί σας προσπαθεί αλλά παρόλα αυτά δεν αποδίδει, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε στους δασκάλους του προκειμένου να περάσει τα ειδικά τεστ.

8. Αναθεωρήστε το πρόγραμμα του παιδιού. Το βεβαρημένο πρόγραμμα με εξωσχολικές δραστηριότητες είναι δυνατό να του αποσπά ενέργεια, χρόνο και συγκέντρωση.

9. Μην ξεχνάτε ποτέ να επιβραβεύετε την προσπάθεια και τον κόπο του. Αναδείξτε τομείς όπου πηγαίνει καλύτερα και εξωτερικεύστε του την ικανοποίησή σας γι’ αυτό. Αυτό ισχύει και για πράγματα εκτός σχολείου, όπως ένα σπορ.

10. Τηρήστε ένα πιστό πρόγραμμα μαζί με το παιδί σας ανεξάρτητα από την πορεία των βαθμών του. Χτίστε σχέση επικοινωνίας μαζί του και μαζί με τους δασκάλους του.

Πηγή: Health Central  

Από Δήμητρα Βασιλείου 

Tο παιδί στην A' Δημοτικού

Hello 

Με τη βοήθεια της Αλεξάνδρας Καππάτου Ψυχολόγου, Παιδοψυχολόγου, Συγραφέα 

Προσαρμογή

Έφθασε ο καιρός που το παιδί θα πάει στο μεγάλο σχολείο . Από νωρίς έχει προετοιμαστεί για αυτή τη στιγμή και περιμένει με ανυπομονησία αλλά και κάποια ανησυχία . Γνωρίζει ότι θα πρέπει να προσέχει μέσα στη τάξη το δάσκαλο και κάθε μέρα θα έχει σχολικά καθήκοντα για το σπίτι.

Αυτά προκαλούν ανησυχία και στους γονείς που συχνά αναρωτιούνται πως να το χειριστούν. Έχουν ακούσει ότι η σωστή αρχή θα βοηθήσει καθοριστικά το παιδί. Προβληματίζονται όμως αν το παιδί τους θα προσαρμοστεί στην Α δημοτικού, αν θα συγκεντρώνεται , αν θα παραμένει ήσυχο στη τάξη κυρίως όμως αν θα κάθεται στο σπίτι να διαβάσει. Και αν αρνείται τι θα κάνω αναρωτιούνται …Αν μάλιστα το παιδί είναι ζωηρό και κινητικό οι προβληματισμοί τους γιγαντώνονται. Ελπίζουν ότι θα στρώσει , θα αλλάξει , θα μεγαλώσει , θα ωριμάσει.

Aναμφισβήτητα, η είσοδος του παιδιού στο Δημοτικό σχολείο είναι ένα γεγονός μεγάλης σημασίας για τη ζωή του.

Χαρακτηρίζεται αφενός από τον αποχωρισμό του παιδιού από το μικρόκοσμο της οικογένειας και αφετέρου από την ένταξή του στο ευρύτερο περιβάλλον της σχολικής κοινότητας. Aυτο το γεγονός σηματοδοτεί μια νέα εποχή καθηκόντων και απαιτήσεων για το παιδί, το οποίο θα αρχίσει να αποκτά συστηματικές γνώσεις που σταδιακά θα γίνονται πολύπλοκες και κάποιες φορές, ενδεχομένως, δεν θα του είναι ιδιαίτερα ευχάριστες.

Γενικά, μέσα σε 10-15 ημέρες το παιδί έχει προσαρμοστεί στο νέο περιβάλλον. Συνήθως, έχει προηγηθεί η φοίτησή του στον παιδικό σταθμό και στο νηπιαγωγείο, γεγονός που σημαίνει ότι τόσο το παιδί όσο και οι γονείς έχουν ήδη βιώσει τον αποχωρισμό.

Ωστόσο μερικά παιδιά αντιδρούν αρνητικά κατά την είσοδό τους στην πρώτη τάξη. Aυτό συμβαίνει για διάφορους λόγους , επειδή νιώθουν άγχος να αντιμετωπίσουν τη νέα κατάσταση , βλέπουν γύρω τους πολλά και άγνωστα παιδιά μεγαλύτερα από τα ίδια, μεγάλο προαύλιο , αρκετούς δασκάλους , διαφορετική τάξη από αυτή που γνώριζαν , νέους συμμαθητές κλπ. .

Το παιδί είναι υποχρεωμένο να παρακολουθεί το μάθημα, να προσέχει, να γράφει, να εξυπηρετεί μόνο του τον εαυτό του, αλλά και να βρεθεί αντιμέτωπο με την ενδεχόμενη αυστηρότητα του δασκάλου. Γι’ αυτό, θα πρέπει να διαθέτει ωριμότητα, ευελιξία , ώστε να αντιμετωπίζει τις δυσάρεστες στιγμές που ίσως κρύβει η έναρξη της σχολικής περιόδου.

Για να θεωρηθεί ένα παιδί έτοιμο να ενταχθεί στην A Δημοτικού, θα πρέπει να πληροί κάποιες προϋποθέσεις. Eκτός από τη χρονολογική του ηλικία –περίπου των 6 ετών–, χρειάζεται να έχει αποκτήσει την ωριμότητα που απαιτεί η ηλικία του σε ό,τι αφορά το σωματικό, νοητικό αλλά και συναισθηματικό τομέα.

Παράλληλα απαιτείται να έχει αναπτύξει το κίνητρο για μάθηση και να επικεντρώνει με επιτυχία την προσοχή του σε κάποια δραστηριότητα. Επίσης , να έχει την ικανότητα να μεταφράζει τα οπτικά και ακουστικά ερεθίσματα σε σύμβολα , ώστε να τα καταλαβαίνει. Τέλος να μπορεί να κινείται άνετα στο χώρο και να τον ελέγχει- χωροχρονικό προσανατολισμό. Είναι ευνόητο ότι κάθε παιδί έχει το δικό του ρυθμό και τις δικές του επιδόσεις.

Υπάρχουν παιδιά που παρουσιάζουν άγχος για το σχολείο που σχετίζεται με την προσαρμογή τους καθώς και την προσπάθειά τους να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις του. Ο ελεύθερος χρόνος για παιχνίδι συνήθως μειώνεται ή και ελαχιστοποιείται λόγω των αυξημένων υποχρεώσεων τους με τις διάφορες εξωσχολικές δραστηριότητες – μουσική, αθλήματα, ξένη γλώσσα . Το παιδί μπορεί να ανησυχεί αν θα έχει καλή επίδοση στα μαθήματα και προβληματίζεται για τη μελέτη στο σπίτι.

Σε ορισμένες περιπτώσεις , μάλιστα, από το άγχος του σπαταλά όλο το απόγευμα μπροστά στα βιβλία χωρίς να καταφέρνει να ολοκληρώσει τη μελέτη του. Άλλοτε παρατηρούμε ότι ενώ γνωρίζει το μάθημα του εξαιτίας του άγχους που βιώνει δεν σηκώνει το χέρι του ή αν του απευθύνει ερώτηση ο δάσκαλος τα χάνει αδυνατώντας να απαντήσει. Δεν είναι σπάνιο να γίνει αντικείμενο κοροιδίας από τους συμμαθητές του ή να δυσκολεύεται να αποκτήσει φίλους. Η στάση των γονιών είναι καθοριστικής σημασίας .

 Τι είναι χρήσιμο να γνωρίζουν οι γονείς

 - Η μελέτη στο σπίτι, κυρίως στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, πρέπει να είναι ελάχιστη έως ανύπαρκτη. Αυτό δυστυχώς δεν εφαρμόζεται πάντα από τους εκπαιδευτικούς .

 - H ευθύνη της μελέτης πρέπει να αποτελεί υπόθεση του ίδιου του παιδιού, ενώ οι γονείς απλώς να ελέγχουν κάποια στιγμή αυτό που κάνει και να του δίνουν κατευθύνσεις.

 - Σκοπός είναι να του περάσουν το μήνυμα ότι βρίσκονται εκεί για να το βοηθήσουν σ’ ό,τι χρειαστεί, ενώ την κύρια ευθύνη την έχει το ίδιο.

- αν το παιδί δυσκολεύεται ας παραμείνουν κοντά του όσο χρειαστεί προτρέποντάς το και ενθαρρύνοντας την προσπάθειά του. Σταδιακά θα ορίζουν πόση ώρα απαιτείται να αφιερώσει για το κάθε μάθημα και θα απομακρύνονται για λίγο . Μόλις το παιδί τελειώνει αυτό που κάνει θα το ελέγχουν και συνεχίζουν με το επόμενο .

- Bασική μέριμνα πρέπει να είναι η εξασφάλιση ελεύθερου χρόνου για παιχνίδι. Δεν πρέπει να θεωρείται από τους γονείς ότι είναι πια χαμένος χρόνος γιατί έχει μεγαλώσει .

- να ενισχύουν την αυτοεκτίμηση του παιδιού αλλά και να επιβραβεύουν την προσπάθειά του

-να ενδιαφέρονται για την κοινωνική του παρουσία στο χώρο του σχολείου, να το ρωτούν όχι μόνο για τα μαθήματά του αλλά και αν έπαιξε , ποιοι είναι οι φίλοι του , αν πέρασε καλά.

-να αποδέχονται τυχόν λάθη του και να μην του ασκούν κριτική, αντίθετα να τονίζουν την αξία της προσπάθειας

- να επιδιώκουν να το φέρνουν σε επαφή με συμμαθητές του

-αν διαπιστώσουν ότι παρουσιάζει κάποιες δυσκολίες στα μαθήματά του που θεωρούν ότι είναι δυσανάλογες με το νοητικό του δυναμικό , αφού του δώσουν κάποιο εύλογο περιθώριο ας απευθυνθούν στο δάσκαλο ,ας συζητήσουν μαζί του για την εικόνα του παιδιού στη τάξη και αν οι δυσκολίες συνεχίζονται να απευθυνθούν σε ειδικό . .

Τεύχος 44

Μικρές Συμβουλές για να ξεκινήσει όμορφα η νέα σχολική χρονιά

Οι πόρτες του σχολείου ανοίγουν στο προγραμματισμένο ραντεβού του Σεπτέμβρη. Γονείς και παιδιά ανησυχούν για την έναρξη του σχολείου και την ένταξη στο σχολικό περιβάλλον καθώς και για την μαθησιακή διαδικασία. Υπάρχουν, λοιπόν, τρόποι με τους οποίους θα μπορούσαν οι γονείς να μειώσουν  το άγχος των πρώτων ημερών;

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

• Επισκεφθείτε μαζί με το παιδί σας το σχολείο. Τα παιδιά αισθάνονται ασφάλεια όταν γνωρίσουν το χώρο και τους ανθρώπους που το απαρτίζουν.
•  Αν υπάρχει κάποιος γνωστός συμμαθητής  φροντίστε να έρθει σε επαφή με το παιδί σας.
• Μιλήστε στο παιδί σας για το σχολείο, τις δραστηριότητες μέσα σε αυτό, για τους δασκάλους και αναφέρετε κάποια παραδείγματα από τα δικά σας σχολικά χρόνια.
• Δημιουργήστε θετικές σκέψεις και ρεαλιστικές προσδοκίες για το σχολείο.
• Γράψτε μια λίστα με τα σχολικά εφόδια και κάντε μαζί με το παιδί σας τις απαραίτητες αγορές για τα σχολικά είδη.
• Συζητήστε  για τη χρήση των αντικειμένων και την υπευθυνότητα που πρέπει να επιδείξει για να μη χαθούν ή καταστραφούν. 

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΩΡΑΡΙΟΥ

• Την πρώτη εβδομάδα του Σεπτέμβρη τα παιδιά μπορούν σιγά σιγά να προσαρμόζονται στο πρωινό ξύπνημα. Καλό θα ήταν, να μην συνδέσουν την αυτόματη αλλαγή του ωραρίου με την έναρξη του σχολείου, αλλά με την αλλαγή των εποχών και της διάρκειας της μέρας.
• Προετοιμάστε το παιδί σας να τρώει μόνο του και συναποφασίστε υγιεινές τροφές που θα παίρνει για κολατσιό. Επιλέγοντας το ίδιο, μειώνεται ο κίνδυνος του να αρνείται να τρώει στο σχολείο.
• Ιδιαίτερα αποδοτικό  θα ήταν να υποδυθείτε «Μια μέρα στο σχολείο» ακολουθώνταςόλη την διαδικασία με δραστηριότητες, διάλειμμα για φαγητό, παιχνίδια, τραγούδια και προετοιμασία για την επιστροφή στο σπίτι (φοράω μπουφάν, ετοιμάζω την τσάντα μου). Το παιδί έτσι κατανοεί όλη τη σχολική διαδικασία και την οικειοποιείται χωρίς άγχος και ανησυχία.

Η ΠΡΩΤΗ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

• Οι γονείς θα πρέπει να είναι ήρεμοι και διαθέσιμοι.
• Αν το παιδί επιστρέφει με σχολικό να το διαβεβαιώσουν ότι το μεσημέρι θα το παραλάβει ένας από τους δύο γονείς και αυτό είναι καλό να τηρηθεί για τις πρώτες μέρες προκειμένου να συνηθίσει σε αυτή την τυπική διαδικασία . Αν ο γονέας παίρνει  το παιδί στο σχόλασμα, το πρωί να του υπενθυμίζει το μεσημεριανό τους ραντεβού.
• Οι γονείς θα πρέπει να είναι ψύχραιμοι και να συνεργάζονται με τις παιδαγωγούς. Μόλις αποχαιρετήσουν το παιδί θα πρέπει να αποχωρούν αποφασιστικά.  Ο αποχωρισμός είναι απαραίτητος για την ανεξαρτητοποίηση του παιδιού.

Η ουσιαστική προετοιμασία του παιδιού από τους γονείς συνδέεται άμεσα με την ομαλή ένταξή του στο σχολικό περιβάλλον. Οι δυσκολίες που μπορεί να παρουσιαστούν κατά την προσαρμοστική περίοδο σχετίζονται με την αποδιοργάνωση της σταθερότητας στην καθημερινή ζωή. Συχνά εμφανίζονται περιστατικά με ένταση, ενούρηση, απροσδόκητη προσκόλληση στους γονείς, ανυπακοή, ταραγμένος ύπνος και άρνηση να πάνε πάλι στο σχολείο. Όλα αυτά επιλύονται με τη στήριξη των γονέων και την επίδειξη αποφασιστικότητας. Η προσαρμοστική περίοδος στο σχολικό περιβάλλον διαφέρει από παιδί σε παιδί, συνεπώς χρειάζεται υπομονή και συνεργασία με το σχολείο.

Το άρθρο έγραψε η 'Εφη Νικολοπούλου - Ψυχολόγος - Ειδική Παιδαγωγός -